Phương NguyễnNếu điều này thành sự thật, đây sẽ là hợp đồng lớn nhất trong lịch sử 25 năm của chương trình.
Theo tuyên bố của Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 22/10, hợp đồng chưa được hoàn tất này còn bao gồm việc mua các phụ tùng thay thế ban đầu và bộ linh kiện cải tiến, cũng như bảo đảm duy trì hoạt động của phi đội F-35 trên toàn cầu trong 10 năm.
Tuyên bố của Lầu Năm Góc không nêu giá trị hợp đồng. F-35 có 3 biến thể, mỗi chiếc có giá khoảng 100 triệu. Lầu Năm Góc cho biết thêm Lockheed Martin sẽ tự đầu tư ít nhất 7 tỷ USD vào “các sáng kiến hỗ trợ” chương trình này.
Khuôn khổ hợp đồng nhằm ổn định giá cả, bảo đảm nguồn cung phụ tùng thay thế đầy đủ và nâng cao độ tin cậy trong bối cảnh xuất hiện những mối đe dọa mới như trí tuệ nhân tạo và UAV.
Nhiều dòng tiêm kích thế hệ thứ 4 của Mỹ, như F-15 và F-16, đã phục vụ trong nhiều thập niên và sẽ bị loại biên trước khi các máy bay thế hệ tiếp theo như F-47 và F/A-XX được đưa vào sản xuất.
Việc tiếp tục trao hợp đồng là một sự khẳng định niềm tin đối với F-35, sau khi có những thảo luận trước đó về vai trò của tiêm kích có người lái trong kỷ nguyên vũ khí không người lái đang bùng nổ.
Các hợp đồng F-35 trước đây thường được hoàn tất theo từng “đợt”, mỗi đợt kéo dài khoảng 3 năm. Tuy nhiên, Lockheed Martin đã tìm cách ký hợp đồng nhiều năm với quy mô lớn hơn trong nhiều năm qua. Hợp đồng như vậy gần như bảo đảm nguồn doanh thu ổn định và đơn đặt hàng cho hàng trăm nhà thầu phụ, tùy thuộc vào việc Quốc hội Mỹ phê duyệt ngân sách hằng năm.
Trong trường hợp này, khuôn khổ hợp đồng dự kiến sản xuất 156 máy bay mỗi năm trong vòng một thập niên. Năm 2026, Mỹ đã phê duyệt các thỏa thuận tương tự nhằm tăng sản lượng những loại đạn dược thiết yếu, chẳng hạn như tên lửa đánh chặn phòng không.
“Chúng tôi đã thay đổi căn bản cách thức ổn định nền tảng công nghiệp quốc phòng Mỹ để có thể sản xuất với tốc độ và quy mô lớn. Thỏa thuận với Lockheed Martin là minh chứng cho điều đó”, Thứ trưởng phụ trách mua sắm Michael Duffey tuyên bố ngày 22/10.
Trong một tuyên bố, Chủ tịch kiêm CEO Lockheed Martin Jim Taiclet cho biết: “Với mức độ chắc chắn cao hơn nhờ cách tiếp cận mang tính chuyển đổi của chính phủ Mỹ đối với việc sản xuất và duy trì hoạt động của F-35, chúng tôi có thể thực hiện những khoản đầu tư ban đầu cần thiết để mở rộng năng lực, nâng cao hiệu quả và xây dựng chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu tốt hơn”.
Lockheed Martin cho biết: “Trong những tháng tới, Văn phòng Chương trình F-35 và Lockheed Martin sẽ phối hợp hoàn tất các điều khoản, mức giá và tiến độ hợp đồng thông qua việc chính thức trao hợp đồng”.
Chương trình F-35 gặp nhiều trở ngại do liên tục ghi nhận tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu ở mức chưa cao như kỳ vọng, cùng những chậm trễ trong việc bàn giao gói nâng cấp phần mềm và phần cứng mới mang tên TR3.
Chi phí của chương trình máy bay chiến đấu này, vốn đã là chương trình đắt đỏ nhất trong lịch sử Mỹ, đã tăng khoảng 51 tỷ USD, tương đương gần 10%, kể từ cuối năm 2023. Nguyên nhân liên quan đến việc cải tiến phần mềm, khả năng sẵn sàng chiến đấu, phụ tùng thay thế và công suất động cơ.
Hơn 1.375 chiếc F-35 đang phục vụ trong lực lượng vũ trang trên toàn thế giới, phần lớn thuộc biên chế Mỹ. Tổng thời gian bay của toàn bộ phi đội đã vượt một triệu giờ.
Trong báo cáo gửi Quốc hội ngày 16/10 về kế hoạch phát triển lực lượng tiêm kích dài hạn, Không quân Mỹ khẳng định F-35 “là nền tảng trong cơ cấu lực lượng tiêm kích của Không quân”.
